Cá và giáp sát là động vật máu lạnh, vì vậy nhiệt độ của cơ thể chúng gần với nhiệt độ nước xung quanh. Khi nhiệt độ nước thay đổi đồng nghĩa với nhiệt độ cơ thể của chúng cũng thay đổi, việc này ảnh tốc độ chuyển hóa sinh hóa trong cơ thể. Tác giả C. Boyd (1990) đã cho rằng tốc độ chuyển hóa tăng gần gấp đôi khi nhiệt độ tăng 10oC. Nhiệt độ nước là yếu tố môi trường quan trọng trong hệ sinh thái, ảnh hưởng đến sinh trưởng và hoạt động của cá. Nhiệt độ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, hô hấp, và các quá trình điều hòa sinh lý của cá. Biên độ dao động ngày đêm phụ thuộc vào độ sâu và diện tích của ao, đối với ao cá tra có độ sâu hơn 2,5m vùng nhiệt độ tầng đáy có thể xuống dưới 26oC vào sáng sớm nếu nhiệt độ thay đổi đột ngột 5oC sẽ ảnh hưởng đến cá.
Theo Huỳnh Trường Giang (2008) nhiệt độ lý tưởng cho nuôi cá da trơn là từ 26–30oC. Trong khi đó Claude E Boyd (1990) cho rằng nhiệt độ tối ưu cho cá da trơn trong khoảng 25-30oC, nhiệt độ từ nhỏ hơn 15 oC hoặc lớn 34 oC là ngưỡng cá da trơn có thể chịu đựng tuy nhiên mức độ rối loạn đáng kể trong quá trình trao đổi chất có thể diễn ra. Nhiệt độ thấp hơn 0 oC hoặc lớn hơn 40 oC có thể gây chết đối với cá da trơn. Tác giả LaDon Swann (1997) và tác giả Robert C Summerfelt (2000) cho rằng khoảng nhiệt độ phù hợp cho sinh trưởng và phát triển của các loại cá da trơn là 23,8 – 32,2 oC nhiệt độ tối ưu là 29,4 oC.
Sự thay đổi nhiệt độ môi trường dưới 2oC/ngày cho phép động vật thủy sản thích nghi với môi trường mới. Thủy sản sẽ bị căng thẳng với sự thay đổi nhiệt độ nhanh, sự thay đổi nhiệt độ rất nhanh (0,5oC/phút hoặc lớn 5oC) có thể gây sốc và chết đối với động vật thủy sản. Ngoài ra nhiệt độ còn ảnh hưởng đến các quá trình sinh học và hóa học nước.
Nhiệt độ còn gây ảnh đến các bệnh truyền nhiễm trong động vật thủy sản cụ thể vì có tác động đến vật chủ và cả mầm bệnh, khi nhiệt độ thay đổi làm giảm khả năng miễn dịch của động vật thủy sản đồng thời có tác động vào mầm bênh. Cụ thể, cá da trơn dễ bị bệnh bệnh do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây ra nhất khi nhiệt độ nước trong khoảng 22-28°C.
Giới hạn cho phép theo TCVN 13952:2024 Nước nuôi trồng thủy sản – Nước ngọt – Yêu cầu chất lượng yêu cầu Giá trị giới hạn của thông số nhiệt độ cho nuôi trồng thủy sản thương phẩm nước ngọt 18 – 34°C. (Trong đó: Cá hồi: từ 10 – 20°C; Cá tầm (10-26°C)
Tổng hợp bởi: www.kiemtranuoc.com (Email: kiemtranuoc@gmail.com)
Tài liệu tham khảo:
Claude E. Boyd, Craig S. Tucker. Pond Aquaculture Water Quality managent. Kluwer Academic Publishers, Boston, 1998.
Huỳnh Trường Giang và các cộng sự. “Biến động các yếu tố môi trường trong ao nuôi cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) thâm canh ở An Giang,” Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Cần Thơ. Tập 1, số 1, trang 1–9, 2008.
E. Boyd. Water quality for pond Aquaculture. Deparment of Fisheries and Allied Aquacultures. Auburn University. Alabama 36849 USA, 1998.
Trương Quốc Phú và Vũ Ngọc Út. Quản lý chất lượng nước ao nuôi thủy sản, lược dịch từ C. E. Boyd. Water quality for pond Aquaculture. Deparment of Fisheries and Allied Aquacultures. Auburn University. Alabama 36849 USA, 1998.
TCVN 13952:2024 Nước nuôi trồng thủy sản – Nước ngọt – Yêu cầu chất lượng
